Gerrit Camphens
2 september 1916 – 6 juni 1945
2 september 1916 – 6 juni 1945
Gerrit Camphens werd op 2 september 1916 geboren te Nieuwe-Tonge. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij, net als veel andere jonge mannen van het eiland, ingezet bij de Arbeitseinsatz in Duitsland, onder meer te Wattenscheid.
Na de bevrijding keerde hij terug naar huis, via Eindhoven, Roosendaal en Dintelsas, met de boot naar Middelharnis en ten slotte op de fiets naar Nieuwe-Tonge. Kort na zijn thuiskomst, eind mei 1945, overleed hij op 6 juni 1945 aan difterie, die hij tijdens de Arbeitseinsatz had opgelopen.
Zijn eigen dagboek van deze periode is bewaard gebleven en vormt een belangrijke bron voor dit verhaal.
Zijn eigen dagboek van deze periode is bewaard gebleven. Het beschrijft niet alleen de Arbeitseinsatz zelf, maar ook de lange terugreis na de bevrijding — via Eindhoven, Roosendaal en Dintelsas, per boot naar Middelharnis en ten slotte op de fiets naar Nieuwe-Tonge. Juist omdat hij de bevrijding nog net meemaakte en vervolgens, kort na thuiskomst, aan de gevolgen van zijn gevangenschap overleed, is zijn verhaal een aangrijpend voorbeeld van hoe de oorlog ook na mei 1945 nog slachtoffers maakte.
Vanaf 1942 speelde het Gewestelijk Arbeidsbureau een centrale rol bij het selecteren en oproepen van Nederlandse mannen voor de Arbeitseinsatz: gedwongen tewerkstelling in de Duitse oorlogsindustrie. Wie zich niet meldde, riskeerde zware sancties voor zichzelf of zijn familie. Ook Gerrit Camphens werd op deze manier ingezet, onder meer te Wattenscheid; de difterie die hij daar opliep, zou hem kort na zijn thuiskomst, op 6 juni 1945, het leven kosten.