Slachtoffers / Melissant / Johannes van Rumpt
Geboren
Johannes van Rumpt wordt geboren in Melissant, als jongste zoon van landarbeider Marinus van Rumpt en Klaasje Slinger.
16 januari 1878 – 11 juli 1945
Johannes van Rumpt werd op 16 januari 1878 geboren in Melissant, als jongste zoon van landarbeider Marinus van Rumpt en Klaasje Slinger — beiden zelf afkomstig van Goeree-Overflakkee. Rond zijn twaalfde verhuisde het gezin naar Rotterdam. Daar meldde Johannes zich op 12 juni 1897 vrijwillig aan voor dienst in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) en vertrok hij nog datzelfde jaar naar Batavia, waar hij als soldaat bij verschillende infanteriebataljons diende. Tijdens de Atjeh-oorlog werd hij onderscheiden met het ereteken ‘Krijgsverrichtingen tegen Atjeh 1896-1900’.
Zijn eerste verbintenis liep in 1903 af. Johannes keerde terug naar Rotterdam, maar vertrok op 24 juli 1903 alweer naar het koloniale werfdepot in Harderwijk om zich voor een nieuwe periode van zes jaar te verbinden. Op 21 maart 1910 zwaaide hij in Padang definitief af. Op Sumatra vond hij zijn liefde: op 20 juni 1914 trouwde hij in Sawahlunto met Charlotte Antoinette Marcus, geboren in diezelfde plaats. Het echtpaar kreeg drie kinderen. Johannes bleef in de streek en werd opzichter bij de Ombilin-mijnen, het grote steenkolencomplex bij Sawahlunto.
Toen Japan in maart 1942 Nederlands-Indië bezette, werd Johannes — inmiddels in de zestig — als burger geïnterneerd; zijn laatste vrije woonplaats was Bandung. Op 11 juli 1945, 67 jaar oud, overleed hij in het interneringskamp Mater Dolorosa in Meester Cornelis (het huidige Jatinegara), een stadsdeel van Batavia — nog geen vijf weken voor de Japanse capitulatie. Zijn vrouw Charlotte keerde na de oorlog terug naar Nederland en vestigde zich in Laag-Soeren, gemeente Rheden. Johannes van Rumpt is herbegraven op het Nederlands Ereveld Menteng Pulo in Jakarta.
In Rotterdam sloot Dirk zich aan bij een knokploeg onder leiding van “Paul” (S. Esmeijer) en nam deel aan gewapende akties — van overvallen op distributiekantoren voor voedselbonnen tot de bevrijding van gevangenen, onder wie ter dood veroordeelden, uit de gevangenis aan de Noordsingel. Omdat hij als voormalig gegijzelde nog steeds gesignaleerd stond, kreeg hij in 1943 via een schoolvriend een persoonsbewijs op naam van een bestaande, argeloze plaatsgenoot: Anthonie Bakelaar uit Den Bommel. Onder die naam is Dirk tot zijn dood geregistreerd gebleven — pas na de oorlog, bij nader onderzoek door het Rode Kruis, bleek dat de echte Anthonie Bakelaar zelf nooit was gearresteerd of weggevoerd. Op 20 augustus 1944 werd Dirk tijdens een Duitse controle in een trein bij Amsterdam gearresteerd. Nog wist hij een briefje met de tekst “ik ben gepakt” naar buiten te smokkelen, dat zijn familie bereikte.
Via kamp Amersfoort — waar hij, de bronnen spreken elkaar hier iets tegen, minstens één ontsnappingspoging ondernam voordat hij opnieuw werd gegrepen — werd Dirk naar concentratiekamp Neuengamme bij Hamburg gedeporteerd. Daar overleed hij, 24 jaar oud, in de vroege ochtend van 11 maart 1945 om 3.50 uur — zijn officiële overlijdensakte noemt dysenterie als doodsoorzaak, een rechtstreeks gevolg van de erbarmelijke kampomstandigheden. Zijn lichaam werd in het kampcrematorium verast. Pas op 29 mei 1945 kregen zijn ouders bericht: een kort, kil telegram dat enkel meldde dat hun zoon was overleden en gecremeerd — het droeve nieuws was hen via via al eerder ter ore gekomen, via een lotgenoot uit Neuengamme aan wie Dirk kort voor zijn dood in vertrouwen had verteld wie hij werkelijk was. Op zaterdag 2 juni 1945 werd in de Gereformeerde Kerk te Melissant een rouwdienst voor hem gehouden.
Mater Dolorosa was een voormalig kloostergebouw van de Congregatie van de Zusters van den Goeden Herder aan de Pasarstraat in Meester Cornelis (nu Jatinegara), een stadsdeel van Batavia. Vanaf begin 1945 gebruikte de Japanse bezetter het pand als ziekenzaal voor ernstig zieke mannen en jongens die per trein werden aangevoerd vanuit de burgerkampen in Bandoeng en Tjimahi — vaak nauwelijks gekleed, ongeschoren en uitgemergeld. De sterfte liep in de zomer van 1945 sterk op: in juli en augustus stierven er dagelijks tien tot twaalf mannen en jongens. Tussen mei en augustus 1945 registreerde het kamp in totaal 276 sterfgevallen, nog geen maand voor de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945.