Slachtoffers / Achthuizen / Petrus Kerp
Geboren
Petrus Kerp wordt geboren in Achthuizen.
9 september 1925 – 25 december 1944
Petrus Kerp — in het bidprentje “Piet” genoemd — werd op 9 september 1925 geboren in Achthuizen. Over zijn gezin is weinig bekend; het bidprentje vermeldt wel dat hij zich thuis en in de parochie inzette voor de jeugdverenigingen en als voorbeeld werd gezien. Anders dan de meeste andere Achthuizense oorlogsslachtoffers was Petrus rooms-katholiek: hij werd, zoals gebruikelijk in de rooms-katholieke traditie, voorzien van het Heilig Oliesel voordat hij stierf.
Met de grote razzia van 20 en 21 december 1944 werd Petrus, samen met honderden andere mannen van Goeree-Overflakkee, opgepakt en weggevoerd om in Duitsland dwangarbeid te verrichten. Via een tocht per binnenvaartschip naar Amsterdam en vandaar naar Kampen — waar de mannen tijdelijk in een kazerne werden ondergebracht — vertrokken zij in alle vroegte in een open, ontakelde trein richting Duitsland.
Op Eerste Kerstdag, 25 december 1944, werd de trein ter hoogte van het Twentse Wierden abrupt tot stilstand gebracht: vier geallieerde jachtbommenwerpers openden het vuur op de trein, eerst met een welgericht salvo op de locomotief, kort daarna gevolgd door salvo’s op de wagons zelf. Er brak paniek uit; ramen werden ingeslagen en de gevangenen vluchtten alle kanten op, velen het dorp Wierden in, waar de bevolking hen opving en verborg — onder meer in de kerk, waar de dominee de vluchtelingen tussen zijn kerkgangers liet meelopen tot er onderduikadressen waren gevonden. Voor Petrus kwam die hulp te laat: hij behoorde tot de vier dodelijke slachtoffers van de beschieting, samen met Abram Doornheim (Sommelsdijk, 23 jaar), D.J. van der Graaf (Renesse, 28 jaar) en P. Lont (36 jaar). Petrus werd, negentien jaar oud, nog voorzien van het Heilig Oliesel voordat hij aan zijn verwondingen overleed.
Petrus werd op 27 december 1944 begraven op het rooms-katholieke kerkhof te Wierden. Anders dan de Achthuizenaren die in Duitsland aan ziekte overleden en na de oorlog werden herbegraven op het Nederlands Ereveld in Frankfurt am Main, is Petrus nooit overgebracht: hij ligt nog altijd op het R.K. kerkhof in Wierden, ver van huis maar in de grond van het dorp dat hem op zijn laatste dag opving.
Op 17 mei 1948 werd bij het station van Wierden een gedenkteken onthuld voor de vier omgekomen mannen en voor de hulp die de Wierdense bevolking die dag bood. Overlevenden van de treinbeschieting bleven elkaar en de plaats van het ongeluk in de jaren daarna opzoeken: in 1980, 35 jaar na dato, hielden zij op 3 mei nog een reünie bij het monument, samen met een tentoonstelling over oorlog en verzet in Wierden.
Naarmate de geallieerden in de laatste maanden van de oorlog de lucht boven Duitsland en het bezette gebied volledig beheersten, werd vrijwel al het Duitse spoorverkeer als militair doelwit beschouwd: jachtbommenwerpers vielen treinen aan zodra zij die zagen rijden, vaak zonder dat kon worden vastgesteld wat voor lading of passagiers zich aan boord bevonden. Treinen met honderden Nederlandse dwangarbeiders, zoals die waarin Petrus Kerp op Eerste Kerstdag 1944 zat, waren voor de vliegers vanuit de lucht niet te onderscheiden van militaire transporten. Diezelfde winter kostte een vergelijkbare treinbeschieting, op 11 februari 1945 bij Woerden, het leven aan de uit Herkingen afkomstige Adriaantje de Jong. Voor de mannen die in deze treinen zaten, was daarmee niet alleen de dwangarbeid zelf een gevaar, maar ook de reis ernaartoe.