Slachtoffers / Achthuizen / Cornelis Moerenhout
Geboren
Cornelis Johannes Moerenhout wordt geboren in Achthuizen, als tweelingbroer van Johannes Cornelis.
Cornelis Moerenhout
2 juli 1923 – voorjaar 1945 (Bergen-Belsen)
Cornelis Johannes Moerenhout werd op 2 juli 1923 geboren in Achthuizen, als tweelingbroer van Johannes Cornelis Moerenhout — op dezelfde dag geboren. Ze waren twee van de drie zoons van Bastiaan Jacobus Moerenhout (geb. 20 maart 1897 te Ooltgensplaat) en Johanna Maria Jochems, die op 18 februari 1922 in Ooltgensplaat waren getrouwd; een derde broer, Adrianus Leonardus, was ruim een jaar jonger.
In juni 1943 moesten Cornelis en zijn tweelingbroer Johannes, samen met broer Adrianus, in het kader van de Arbeitseinsatz naar Duitsland — drie zoons uit één gezin tegelijk was zelfs voor die tijd een unicum. Cornelis en Johannes kwamen terecht in het Hessische Neustadt, waar ze bij een gastgezin werden ondergebracht en in een fabriek werkten; beiden kregen er in ernstige mate eczeem. Adrianus werd eind 1943 vanwege difterie en de verlammingen die daarop volgden afgekeurd en mocht op 23 december 1943 naar huis; Cornelis en Johannes werden, ondanks hun eczeem, niet afgekeurd.
Op enig moment na januari 1944 werd Cornelis overgeplaatst naar het nabijgelegen Schweinsberg. Wat er vervolgens gebeurde is nooit helemaal opgehelderd: naar verluidt zou hij door zijn hospita ergens voor zijn verraden, al is de reden onbekend gebleven. Vast staat dat Cornelis op 8 augustus 1944 bij Marburg werd opgepakt en overgebracht naar concentratiekamp Sachsenhausen bij Oranienburg. Op 17 december 1944 was zijn laatst bekende adres daar nog altijd hetzelfde: gevangene nummer 117912, blok 54 — het laatste teken van leven dat ooit van hem werd vernomen.
Zijn tweelingbroer Johannes keerde in mei 1945 terug naar Nederland, in de veronderstelling dat Cornelis al thuis zou zijn of spoedig zou volgen. Van Cornelis zelf kwam echter nooit meer bericht. Enkele jaren na de oorlog werd zijn koffer bij zijn ouders thuisbezorgd — leeg. In het orgaan “Appel” van het Nederlandsche Roode Kruis plaatste de familie in januari, februari en maart 1948 een oproep met foto’s van Cornelis, met de vraag of iemand wist wat er met hem was gebeurd.
Pas op 17 augustus 1950 kwam uitsluitsel: het Informatiebureau van het Nederlandsche Roode Kruis berichtte de familie dat Cornelis Johannes Moerenhout was overleden in concentratiekamp Bergen-Belsen, niet eerder dan 5 april 1945 en uiterlijk op 31 mei 1945 — een precieze datum is nooit vastgesteld, en een individueel graf is er niet. Zijn tweelingbroer Johannes overleed op 24 september 1978 in Achthuizen, 55 jaar oud; broer Adrianus — in de wandeling “Jos” genoemd — op 12 januari 1977, eveneens in Achthuizen, 52 jaar oud.
Bergen-Belsen in de laatste oorlogsmaanden: een kamp zonder registratie
In de laatste maanden van de oorlog werd Bergen-Belsen, oorspronkelijk opgezet als een relatief klein kamp, overspoeld door tienduizenden gevangenen die van elders werden geëvacueerd naarmate het Duitse Rijk kromp — vanaf begin 1945 kwamen ook transporten aan uit ontruimde kampen zoals Sachsenhausen. Voedsel, water en sanitaire voorzieningen ontbraken vrijwel volledig en een tyfusepidemie brak uit. Toen Britse troepen het kamp op 15 april 1945 bevrijdden, troffen zij duizenden onbegraven lichamen aan; ook na de bevrijding stierven nog duizenden gevangenen aan uitputting en ziekte, soms pas weken later. Door deze chaos werd voor veel slachtoffers, onder wie Cornelis Moerenhout, nooit een exacte overlijdensdatum vastgesteld — enkel een tijdsbestek waarbinnen de dood moet zijn ingetreden, en evenmin een individueel graf.