Slachtoffers / Herkingen / Adriaantje de Jong
Geboren
Adriaantje de Jong wordt geboren in Dirksland.
Adriaantje de Jong
15 december 1913 – 11 februari 1945
Adriaantje de Jong werd op 15 december 1913 geboren in Dirksland. Ten tijde van de oorlog woonde zij in Herkingen, 31 jaar oud.
Net als zoveel andere gezinnen van Goeree-Overflakkee was ook haar familie geëvacueerd — in hun geval naar Friesland. Begin februari 1945 ging Adriaantje op reis om zich bij hen te voegen. Ze nam plaats in een trein die onderweg, in de buurt van Woerden, werd beschoten. Op 11 februari 1945 kwam zij daarbij om het leven.
Anders dan veel andere treinbeschietingen in die laatste oorlogswinter — zoals die op transporten met dwangarbeiders op weg naar Duitsland — ging het hier om een doodgewone reis: een vrouw die naar haar eigen, geëvacueerde gezin onderweg was. Dat die reis haar fataal werd, laat zien hoe weinig onderscheid er in de laatste oorlogsmaanden nog bestond tussen een “veilige” en een “gevaarlijke” treinrit: welk doel een trein ook had en wie er ook in zaten, niemand kon er op dat moment nog op rekenen dat een treinreis zonder gevaar zou verlopen.
Geen gewone reis meer: burgers onderweg in de laatste oorlogswinter
In de winter van 1944-1945 was het Nederlandse spoor vrijwel voortdurend doelwit van geallieerde jachtvliegtuigen, die elk rijdend treinstel als een mogelijk militair transport beschouwden. Veel bekende treinbeschietingen troffen gevangenen of dwangarbeiders op transport — maar het gevaar beperkte zich niet tot hen. Ook gewone burgers die, zoals Adriaantje de Jong, simpelweg op reis waren om familie te bezoeken of zich bij een geëvacueerd gezin te voegen, liepen hetzelfde risico. Voor hen gold geen enkele bescherming of waarschuwing vooraf: een treinreis die een paar jaar eerder vanzelfsprekend was geweest, was in 1945 een onderneming met onzekere afloop geworden, voor iedereen die aan boord stapte.