Slachtoffers / Dirksland / Johannis Boogaard
Geboren
Johannis Boogaard wordt geboren in Dirksland.
10 september 1865 – 13 februari 1945
Johannis Boogaard werd op 10 september 1865 geboren in Dirksland. Hij overleed op 13 februari 1945, op bijna 80-jarige leeftijd, in het buitenkommando Oranienburg van concentratiekamp Sachsenhausen. Zijn naam staat vermeld in het gedenkboek van het concentratiekamp Sachsenhausen te Oranienburg.
Johannis was een zoon van Johannis Bogaard (geb. 30 december 1843 te Dirksland) en Aagtje van Bonte, en de weduwnaar van Teuntje van Dijk (overleden 13 augustus 1935); het echtpaar kreeg twaalf kinderen. Op latere leeftijd woonde hij niet meer op Goeree-Overflakkee maar in de Haarlemmermeer, aan de Sloterweg 1253 bij Nieuw-Vennep, waar hij samen met zijn zoon Pieter Boogaard op boerderij ‘de Zorg’ een groot aantal Joodse onderduikers verborgen hield. Na verraad door een onderduiker werden Johannis (‘Oude Hannes’), zoon Pieter en kleindochter Aagje op 6 oktober 1943 bij een inval op de boerderij gearresteerd. Op 26 november 1943 werd hij in Kamp Vught geregistreerd (gevangenennummer 8402, blok IN 38), en op 20 december 1943 weer vrijgelaten — waarna hij met zijn Bijbel onder de arm naar het Duitse hoofdkwartier ging om de bezetter de les te lezen over hun methoden. Op 26 juli 1944 werd hij opnieuw gearresteerd en terug naar Vught gebracht, en op 6 september 1944 overgebracht naar concentratiekamp Sachsenhausen, waar hij op 13 februari 1945 overleed. Over de exacte doodsoorzaak lopen de bronnen uiteen: een Rode Kruis-kaart noemt ‘gefusilleerd’, een familieoverlevering spreekt van ‘vergast’, maar de officiële Duitse overlijdensakte vermeldt geen oorzaak — dit blijft dus onbevestigd.
Tijdens de bezetting doken duizenden Joodse Nederlanders en anderen onder om deportatie te ontlopen; wie hen hielp, riskeerde bij ontdekking zelf arrestatie en gevangenschap. Kamp Vught (Herzogenbusch) diende de bezetter vanaf begin 1943 als doorgangs- en strafkamp, onder meer voor verzetsmensen en onderduikhelpers. Sachsenhausen, ten noorden van Berlijn, was een van de grootste Duitse concentratiekampen en fungeerde ook als bestuurscentrum voor het hele kampsysteem; gevangenen moesten er zware dwangarbeid verrichten, onder meer in een nabijgelegen bakstenenfabriek en in werkplaatsen voor de wapenindustrie. Honger, mishandeling, ziekte en uitputting kostten in beide kampen aan vele gevangenen het leven.