Slachtoffers / Aart Hendrik Alblas
Geboren in Middelharnis
Aart Hendrik Alblas wordt op 20 september 1918 geboren, als zevende van elf kinderen.
20 september 1918 – 6 september 1944 (concentratiekamp Mauthausen, Oostenrijk)
Aart Hendrik Alblas werd op 20 september 1918 in Middelharnis geboren, als zevende van elf kinderen in het gezin van graanhandelaar Cornelis Alblas en Maria Adriana van der Pas. Al vroeg verhuisde het gezin naar Dordrecht, waar Aart de Christelijke HBS doorliep en zijn morele kompas meekreeg vanuit het gereformeerde onderwijs. Hij koos voor een loopbaan bij de marine: op 4 september 1936 werd hij adelborst, en klom op tot luitenant ter zee derde klasse.
Tijdens de Duitse bezetting sloot hij zich, onder de schuilnaam “Klaas de Waard”, aan bij het verzet en verzamelde hij door heel Nederland inlichtingen, vaak samen met John Idema. In de nacht van 18 op 19 maart 1941 staken Aart en A.M. Westerhout, verkleed in gestolen Duitse uniformen, per motorboot over naar Engeland om de verzamelde informatie af te leveren — een prestatie die hem het Bronzen Kruis opleverde.
Hij werd vervolgens verbonden aan de Britse geheime dienst MI6 en keerde terug naar bezet Nederland om zijn gevaarlijke werk voort te zetten. Het hoofd van de Duitse Abwehr, Joseph Schreieder, zette een val op om Aart te grijpen: hij liet uitlekken dat zijn contactpersoon, na haar arrestatie, ernstig ziek thuis werd verpleegd. Ondanks waarschuwingen ging Aart zelf poolshoogte nemen en werd op 16 juli 1942 gevangengenomen. Honderd uur lang werd hij verhoord door Schreieder zelf, maar hij verried geen geheim en geen enkele naam — ook niet toen zijn medegevangenen wél voor de Duitsers gingen seinen in het beruchte “Englandspiel”.
Na het Oranjehotel en kamp Haaren werd hij in april 1944 overgebracht naar concentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk. Daar werd hij op 6 of 7 september 1944 samen met 46 andere mannen, onder wie veertig andere Nederlandse Englandspiel-slachtoffers, de trappen van de steengroeve op gejaagd met knuppels en geweerkolven — de beruchte “trap des doods”. Aart werd 25 jaar oud. Na de oorlog werd hij een van de meest gedecoreerde Nederlandse verzetsstrijders: postuum Ridder 4e klasse in de Militaire Willemsorde, de Bronzen Leeuw, het Verzetsherdenkingskruis en het Oorlogsherdenkingskruis. Een mijnenveger van de Koninklijke Marine, de Hr.Ms. Aart H. Alblas, werd naar hem vernoemd, evenals een brug in Dordrecht.
Tussen maart 1942 en april 1944 slaagde de Duitse Sicherheitsdienst erin om vrijwel het complete Nederlandse agentennetwerk van de Britse Special Operations Executive (SOE) te onderscheppen en te misbruiken. Geheime zenders van gearresteerde agenten werden door de Duitsers overgenomen en bleven “vriendelijke” berichten naar Londen seinen, waardoor tientallen nieuwe agenten regelrecht in Duitse handen werden gedropt.
Deze operatie, door de Duitsers “Englandspiel” of “Unternehmen Nordpol” genoemd, kostte uiteindelijk tientallen Nederlandse verzetsstrijders het leven, onder wie de meeste van de 47 mannen die samen met Aart Hendrik Alblas op 6 en 7 september 1944 in Mauthausen werden omgebracht.