Sophia Kooijman

Sophia Kooijman


Helemaal aan het begin van de Tweede Wereldoorlog kwam Sophia Kooijman door oorlogsgeweld om het leven. Sophia, ook wel Fie of Fietje genoemd, was dienstmeisje op een boerderij bij Rijswijk. De kelder waarin ze samen met anderen een schuilplaats zocht voor gevechten tussen Nederlandse en Duitse soldaten, veranderde in een bloedbad na een voltreffer.

Sophia werd op 19 mei 1921 geboren in Stellendam. Ze was de jongste in een gezin van zeven personen, van wie de vader visserman was. Na haar schooltijd vond ze een baantje in de drogisterij van Van Seters. Ze werkte er twee dagen in de week. Een bekende uit Stellendam, die sluiswachter was geworden in de omgeving van Rijswijk, bezorgde haar ander werk, bij een boerenfamilie die een dienstmeisje zocht. Het kwam Sophia en haar familie goed uit, want de achttienjarige werd lastiggevallen door haar ex-vriend. Fie vertrok in april 1940 naar Rijswijk. De afspraak was dat ze om de zes weken naar Stellendam zou komen om haar ouderlijk huis te bezoeken. De eerste keer was gepland op 19 mei, haar verjaardag. Maar voordat het zover kon komen, ging er iets gruwelijk mis.

In het voorjaar van 1940 dreigde er oorlog. Nederland mobiliseerde en op de boerderij waar Fie kwam te werken, Hoeve Johanna, werden militairen gelegerd om het vliegveld Ypenburg te verdedigen. Een onderofficier gaf het advies aan de familie om naar de kelder te gaan als er gevechtshandelingen rond de boerderij zouden plaatsvinden. Op 10 mei brak de oorlog uit. Ypenburg werd gebombardeerd en er klonk kanongebulder. De bewoners van Hoeve Johanna en de buren kropen in de kelder. Gewonde Duitse parachutisten en andere soldaten kwamen naar de boerderij en werden daar verzorgd, ook door Fie Kooijman, die daarvoor als beloning chocolade kreeg. De Nederlandse troepen wisten dat er Duitsers in Hoeve Johanna waren en bestookten de boerderij met mitrailleurs. Een voltreffer van een kanon werd Fie noodlottig, en met haar nog vijf andere burgers en een aantal Duitse soldaten. De Stellendamse bloedde dood als gevolg van een granaatwond.

Sophia Kooijman is op 14 mei 1940 begraven in Rijswijk. Niemand van haar familie was daarbij aanwezig. Haar ouders hoorden pas later, per post, over het noodlottige eind van Fie. Het graf is in 1962 geruimd. Een gedenkmonument is nooit geplaatst. De brieven die Fie naar huis schreef zijn verloren gegaan tijdens de Ramp van 1953.


Bronnen:
dhr. Moor
Eilanden Nieuws, 10 mei 2005
familie Kooijman

Tekst:
Kees van Rixoort